Dit jaar kwam Jeugdtrends 2024 uit. Jeugdtrends is een publicatie die tot stand is gekomen, door een samenwerking van zes verschillende kerkelijke jeugdwerkorganisaties en jeugdwerkers in gemeenten in Nederland. Zij gaan na wat er speelt in het leven van jongeren. Hoe gebeurt dat? Eerst worden er heel wat gesprekken met verschillende kerkelijke jeugdwerkers gevoerd. Daarna werd op die bevindingen feedback gevraagd van jongeren zelf dmv een enquête onder meer dan 1000 jongeren. En uiteindelijk krijgen wij het resultaat daarvan in een mooi rapportje te zien.
Belangrijk om in je achterhoofd te houden: Jeugdtrends is geen blauwdruk die we op alle jongeren kunnen leggen, wel is het een tool om je een beeld te vormen van de huidige jeugdcultuur. Het is een momentopname van de leefwereld van jongeren die opgegroeid zijn in de kerk. Ik ben me ervan bewust dat België en Nederland niet hetzelfde zijn, maar het blijft een interessant onderzoek om eens van wat dichter te bekijken!
Trend 1: Verlangen naar huisje-boompje-beestje
Jongeren maken zich zorgen. Ze groeien op in een wereld waarin onveiligheid elke dag aanwezig is en ze maken zich zorgen over hun eigen toekomst. Hierdoor verlangen jongeren massaal naar een eenvoudige wereld waar de problemen opgelost zijn. Een kans bij deze trend is dat hoewel deze generatie minder religieus is dan ooit, zijn ze wel op zoek naar betekenis.
Het evangelie biedt een uniek antwoord: er is ruimte voor verdriet én er is hoop voor de toekomst. We mogen jongeren uitnodigen en uitdagen tot een zinvol leven. God wil zin geven aan hun leven. En van daaruit mogen ze impact hebben, en dat start gewoon dichtbij, op de plek waar ze zijn.
Trend 2: Vrienden zijn het belangrijk voor vreugde in het leven en in de kerk
Wat jongeren het meest blij maakt in het leven zijn vriendschappen. Ze spiegelen zich aan elkaar en vriendschappen helpen hen bij het ontdekken van hun persoonlijke identiteit. Digitale vriendschappen zijn zeker waardevol, maar missen soms diepgang. Jongeren verlangen naar echte vrienden. Ook in geloofsidentiteit spelen vriendschappen een belangrijke rol. Vrienden zijn voor jongeren belangrijk om zich thuis te voelen in de kerk én helpen hen om hun geloof vorm te geven. Het helpt hen om hun geloofsidentiteit te vormen. Een uitdaging bij deze trend 2 is voor de kerk om jongeren te verbinden met elkaar én met de gemeenteleden van andere generaties.
Trend 3: Druk om succesvol te zijn
Op veel vlakken gaat het relatief goed voor jongeren op vlak van welvaart, toch ervaren steeds meer jongeren mentale problemen. First world problems. De meetbare werkelijkheid strookt niet altijd met het gevoel en de ervaring van jongeren. Er is een grote druk om te presteren en het ideaalbeeld vol te houden of te benaderen. Jij moet zelf je leven tot een succes maken. Door je best te doen kan je veel bereiken, dat is mooi, de keerzijde is dat wanneer je faalt (wat bij het leven hoort) het ook voelt dat dit je eigen schuld is. Een tip bij deze trend is om mentale problemen bespreekbaar te maken en ruimte te geven voor gesprekken en verhalen.
Trend 4: Jongeren zien evangelie als ‘God voor hen’.
Jongeren bezoeken de kerk minder en komen minder naar jeugdactiviteiten. De kerk worstelt vaak met hoe ze het evangelie kunnen vertalen naar jongeren en wat het kan betekenen voor hen. Men spreekt van een kloof tussen de kerkcultuur en de jongerencultuur. Jongeren hun godsbeeld laat zien dat ze geloven dat hun zonden vergeven zijn, dat God van hen houdt en dat Hij er altijd voor je is. Het gevaar van dat godsbeeld is dat bij problemen of lijden ze dat met enkel dat godsbeeld ook het geloof zomaar vaarwel kunnen zeggen.
Tip: Jongerenwerkers, investeer in je eigen geloofsleven en laat God laten zien door je eigen houding. Blijf jongeren kansen geven, zo laat je zien dat God goed en genadig is. Deel wie God voor je is, hoe God tot je spreekt en neem jongeren mee in de keuzes die je maakt op basis van je geloof. Breng onder woorden wat je zelf gelooft en waaraan je twijfelt. Zet geen perfect beeld neer maar deel je onvolkomenheden.
Trend 5: Schermcultuur zorgt voor brokkelbrein
Brokkelbrein is een van de gevolgen van het intense telefoongebruik, het is het niet meer in staat zijn om langdurig en ononderbroken aandacht te besteden aan één zaak of één taak. Jeugdwerkers geven aan dat schermgebruik en brokkelbrein mede de oorzaak zijn van veel onrust in jeugdgroepen. Jongeren lijken zich niet te kunnen focussen.
Tip: Jongeren communiceren ook meer beeldend. In jeugdactiviteiten ligt de nadruk vaak op communicatie enkele via het woord maar maak zeker ook gebruik van om je boodschap te brengen.
Trend 6: Groeiende onzekerheid bij jongeren over genderidentiteit
In de zoektocht naar identiteit zien we dat gender een groot thema is. In een wereld vol keuzemogelijkheden is het ook mogelijk om je eigen genderidentiteit te kiezen. Niet alleen je biologische geslacht bepaalt wie je bent, maar hoe je je voelt en hoe jij wilt zijn. Er zijn verschillende oorzaken voor deze verandering en momenteel lopen daar ook allerlei onderzoeken naar. In deze Jeugdtrends is de focus op de rol van de kerk in relatie tot jongeren.
In kerken wordt verschillend gedacht over het gendervraagstuk, maar alle kerken krijgen vroeg of laat te maken met het gendervraagstuk. Biedt als kerk de ruimte voor de vragen die leven bij jongeren. Wanneer gendervragen niet bespreekbaar zijn, heeft dat impact op hun leven en bestaat de kans dat ze hun antwoorden ergens anders gaan zoeken.
Realiseer je daarbij dat zeker niet elke jongere die twijfelt aan zijn genderidentiteit ook direct van plan is om in transitie te gaan. Jongeren zitten in een levensfase waarin ze op zoek zijn naar hun identiteit. Vragen over hun genderidentiteit en seksuele voorkeuren horen daarbij. Maak dit thema bespreekbaar.
Zowel in maatschappij als kerk zijn de meningen verdeeld hoe op een juiste manier om te gaan met het gendervraagstuk. Hoe je er ook over denkt, zorg dat je pastoraal betrokken blijft bij jongeren en dat je er voor hen bent. Jongeren hebben in de eerste plaats een luisterend oor nodig.
Meer interesse? Download hier het Jeugdtrends rapport
