Klinkt dit herkenbaar? Je zit als leider met een groep jongeren bij elkaar. Je bent goed voorbereid en probeert na wat input geven, een gesprek op gang te krijgen. Je stelt een open vraag maar er volgt een hele stilte. Niemand kijkt je nog rechtstreeks aan. Na een lange ongemakkelijke stilte antwoordt eindelijk iemand (die ene tiener die meestal antwoordt) met een minimum aan woorden. Op het einde van de avond heb je het gevoel dat je een hele monoloog hebt gevoerd. Je vraagt je af wat de groep denkt over het onderwerp en je hebt geen idee wat er in de groep heeft afgespeeld.
Jij wil horen waar je groep over nadenkt, je wil hen helpen een mening te vormen over relaties, vriendschappen, identitiet, seksualiteit,… Maar hoe doe je dat in de praktijk?
Een goed gesprek heeft allerlei factoren, in deze blog staan we stil bij het belang van sociale en emotionele veiligheid, ofwel jezelf kwetsbaar en eerlijk kunnen opstellen zonder het gevoel te hebben daarop afgerekend te worden.
In een bevraging geven slechts 7% van de ondervraagde tieners uit West Europa die wekelijks naar de kerk gaan aan dat ze met vragen rond relaties, seksualiteit en gender naar hun leiders in de kerk gaan. (Bron: Global Youthculture, OneHope) Ik wil niet negatief doen, maar dit kan beter. Zeker omdat we iets te vertellen hebben.
De eerste stap om van jouw jongerengroep een plaats te maken waar vragen gesteld kunnen worden is het creëren van een groep waar jongeren zich kwetsbaar en eerlijk durven opstellen.
Hoe creëer je die veiligheid? Vier quick wins die je relatief makkelijk kan implementeren:
- RUIMTE: Fijne warme gesprekken voer je in een fijne warme ruimte. Het is geen voorwaarde, maar het helpt.
- LEIDERS: Zorg dat alle jongeren zich gezien voelen elke avond of ochtend en onthoud de zaken die ze je toevertrouwen. Een belangrijke waarheid: gesprekjes over de kleine zaken maken de weg naar de gesprekken over de grote zaken.
- PROGRAMMA: Maak gebruik van werkvormen en een programma dat inzet op natuurlijke interactie. Zo vinden ze hun plekje in de groep en wordt de interactie in een groepsgesprek natuurlijker.
- RELATIES: Investeer in relaties en vriendschappen. Doe een jaarlijks weekend weg, eet af en toe samen, bouw bewust aan connectie.
Ook de juiste basishouding als leider zorgt ervoor dat je verbinding kan maken met de groep:
- Wees geloofwaardig, sta achter wat je zegt, wees authentiek.
- Wees bereid te delen, en gesprek komt van twee kanten: stel jezelf tijdens de voorbereiding de vragen die je de groep wil stellen. Dat maakt het gesprek een stuk echter. Je eigen ervaringen delen op een wijze en begrensde manier toont een stukje kwetsbaarheid van jou als leider, dat is een uitnodiging voor de groep.
- Leidt vanuit gelijkwaardigheid, deel je kennis als naaste, als mede-zoeker en vermijd de rol van de leider die alles weet
Door middel van gesprek kan je veiligheid creëren. Hier volgen enkele basis gesprekstechnieken. Simpele zaken, maar bewezen tools voor een geslaagd gesprek.
- Luister met als doel de ander te begrijpen. Vanuit aanvaarding en zonder oordeel of oplossing.
- Wees echt, weet je niet wat zeggen? Schrik je van wat iemand deelt? Wees eerlijk en benoem dat. Zo blijf je authentiek.
- Stel open vragen (hoe, wat waarom) en maak actief verbinding in de groep met behulp van vragen zoals: Is dit herkenbaar voor anderen? Waarom?
- Vermijd suggestieve vragen. Zeker kerkelijke jongeren weten exact wat jij wil horen. Zorg dat je vragen stelt waar jouw voorkeur of mening nog niet in verpakt zit.
- Gebruik LSD, Luisteren, Samenvatten en Doorvragen. Hierdoor eef je de groep de kans om te verbeteren wat je fout hebt begrepen en betrek je iedereen bij de kern van het gesprek.
- Gebruik je non-verbale communicatie als aanmoediging om deel te nemen. Knikken, aankijken, instemmen,… 70% van je communicatie verloopt non-verbaal, wees je daar bewust van.
- Maak gebruik van de verschillende lagen in een gesprek. Een gesprek dat enkel over feiten gaat kan je verdiepen door te vragen naar gevoelens. Andersom, als iemand enkel op het niveau van emoties deelt kan je vragen naar feiten. Stuur ook naar het niveau van levensbeschouwing en spiritualiteit door te vragen hoe God daarover zou denken of welke rol geloven daarin speelt.
Jij als leider speelt een belangrijke rol: veiligheid brengen zodat jongeren de vragen durven stellen waar ze mee worstelen zodat ze groeien in hun relatie met God. Dus wees bemoedigd om te blijven investeren in een veilig groepsklimaat!
